حساسیت لحظۀ کنونی در لبنان از خلال پیامهای خارجی آشکار میشود؛ پیامهایی که نسبت به تشدید تقریبا قطعی اوضاع هشدار میدهند و تهدید میکنند که اگر لبنان تسلیم را نپذیرد، «الگوی غزه» در انتظارش خواهد بود.
همان هستهای که با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روی تدوین طرح غزه تحت عنوان «تسلیم یا جهنم» کار کرد، تقریبا همان گروهی است که امروز مدعی تلاش برای مهار طوفان آتی اسرائیل است؛ آن هم با این ادعا که میانجیها در حال فراهم کردن قایق نجاتی برای لبنانیها هستند؛ مردمانی که اگر تسلیم را نپذیرند، محکوم به همان جهنم خواهند بود.
خلاصۀ سفر بدر عبدالعاطی، وزیر خارجۀ مصر به بیروت، که یک ماه پس از سفر سرلشکر حسن رشاد، رئیس سازمان اطلاعات مصر، و در میانۀ ترافیک دیپلماتیک سنگین آمریکایی، سعودی و فرانسوی انجام شد، بازتابدهندۀ تشدید لحن تهدیدآمیز نسبت به وخامت اوضاع در لبنان بود.
عبدالعاطی با همان شیوۀ برخورد ترامپ با حماس پیش از امضای توافق غزه، پیام تهدیدی روشن و مستقیم به بیروت منتقل کرد. به گفتۀ منابع عالیرتبه، این پیام «پس از آن رسید که چند روز پیش اطلاعاتی درباره یک ابتکار مصری به دست مقامات لبنانی رسیده بود؛ ابتکاری مبتنی بر توقف کارکرد سلاح (انجماد سلاح) و تعهد به عدم انجام هرگونه اقدام خصمانه علیه اسرائیل، در ازای آغاز عقبنشینی دشمن از برخی نقاط اشغالی و آزادی شماری از اسرا به عنوان مقدمهای برای مسیر مذاکرات. این همان چیزی بود که سرلشکر حسن رشاد پیشتر به مقامات لبنانی ابلاغ کرده بود.»
اما مقامات لبنانی با شگفتی دریافتند که آنچه عبدالعاطی با خود آورده، متفاوت و یک گام جلوتر در حمایت از خواستههای اسرائیل است. وزیر مصری از اصل «انجماد سلاح» به «خلع سلاح» در کل لبنان تغییر موضع داد؛ با این قید که اجرا باید فورا از منطقۀ جنوب رود لیتانی تا رود اولی آغاز شود.
در دیداری که منابع آن را «ناموفق» توصیف کردند، عبدالعاطی بدون پردهپوشی به طرفهای ملاقات خود گفت: «لبنان باید خلع سلاح را از شمال لیتانی آغاز کند و طرف لبنانی موظف است راهکاری عملی با حزبالله بیابد که دستکم با اعلام نیت روشن از سوی این حزب برای تحویل سلاح آغاز شود.» او همچنین «دعوتی برای مذاکرۀ مستقیم با اسرائیلیها در قاهره» مطرح کرد و هشدار داد که «تشدید تنش اسرائیل پیش از پایان سال جاری اجتنابناپذیر شده است.»
سخنان مهمان مصری برای مقامات لبنانی غافلگیرکننده بود؛ چرا که «از او به عنوان میانجی انتظار میرفت در ازای این خواستهها، چیزی به لبنان ارائه دهد، اما او حامی خواستههای اسرائیل برای خلع سلاح پیش از هر توافقی ظاهر شد.» ژوزف عون، رئیسجمهور، در جمع اطرافیانش ابراز شگفتی کرد و گفت که عبدالعاطی «هیچ پاسخی به ابتکار لبنان نداشت، بلکه با مطالبات بیشتری آمده بود.» عون در پاسخ به مهمان خود تاکید کرد که «لبنان به تمامی مفاد توافق توقف اقدامات خصمانه پایبند است و ارتش لبنان در حال پیشبرد طرح خود برای انحصار سلاح در دست دولت، بهصورت مرحلهبندیشده است و جزئیات آن به اطلاع هیئت دولت میرسد.»
شگفتی نمایندگان از لحن وزیر مصری
تعدادی از نمایندگان از لحن وزیر مصری شگفتزده شدند؛ بهویژه زمانی که او از ابلاغ مقامات اسرائیلی به خود سخن گفت که جنگ علیه لبنان گسترده و ویرانگر خواهد بود. عبدالعاطی همین پیام را به نبیه بری، رئیس مجلس، و نواف سلام، نخستوزیر، منتقل کرد و تاکید نمود که «هیچ مرزی برای تشدید تنشی که اسرائیل ممکن است به آن متوسل شود وجود ندارد.» او از بری نیز همان سخنان را دربارۀ پایبندی لبنان به توافق و اقدامات ارتش شنید.
در ضیافت شامی که به میزبانی علاء موسی، سفیر مصر، برگزار شد و در آن تعدادی از نمایندگان مستقل، ترقیخواه و فراکسیونهای مختلف حضور داشتند، اما نمایندگان فراکسیون «وفاداری به مقاومت» (حزبالله)، کتائب و الَمَرَده غایب بودند، عبدالعاطی همان فضای هشدارآمیز منطقهای و بینالمللی را ترسیم کرد و تاکید نمود که «ترس برای لبنان جدی است و اوضاع ممکن است بهسرعت وخیم شود.»
بر اساس اطلاعات «الاخبار»، عبدالعاطی بر سه نکتۀ اصلی تمرکز داشت: «جمعآوری کامل سلاح در جنوب لیتانی، آغاز خلع سلاح در شمال لیتانی همراه با تعهد به عدم انجام هرگونه اقدام خصمانه علیه اسرائیل، و سپس ورود به مذاکرات مستقیم با اسرائیل در قاهره تحت نظارت سعودی-آمریکایی.» وزیر مصری اصرار داشت حاضران این جمله او را با صدای بلند بشنوند: «من موضوع را با مقامات اسرائیلی بحث کردم و آنها به من گفتند تصمیم گرفتهاند حملهای علیه لبنان انجام دهند که تنها به حمله هوایی محدود نخواهد بود، بلکه شامل عملیات زمینی و زدن صدها هدف نیز میشود.»
محافل آگاه معتقدند دیپلماسی فشردۀ مصر در قبال بیروت و اعمال این فشار، با نگرانیهای قاهره مرتبط است؛ نگرانی از اینکه هرگونه تشدید تنش اسرائیل علیه لبنان ممکن است به تشدید موازی در غزه منجر شود و توافق غزه را به خطر اندازد. این امر میتواند طرحهایی را که مصر از آنها بیم دارد، دوباره روی میز بیاورد؛ بهویژه کوچاندن فلسطینیان از نوار غزه به سینا، یا ورود رهبران حماس به قاهره همراه با درگیریهای مرزی که مصر را وادار به واکنش کرده و جبهه را در آستانۀ انفجار قرار دهد.
این بدان معناست که قاهره میکوشد از طریق «آرامسازی در لبنان»، از توافق غزه محافظت و منافع منطقهای خود را حفظ کند. شایان ذکر است که وزیر خارجۀ مصر در پاسخ به پرسشی دربارۀ احتمال اعزام نیروهای مصری به غزه، تاکید کرد که «این موضوع مطرح نیست و مصر نیروهای خود را در مرز با غزه مستقر خواهد کرد تا از آن در برابر هر دو طرف محافظت کند.» در همین راستا، فضای سکوت بر سفارت مصر در لبنان و همچنین حزبالله در خصوص دیداری که گفته میشود میان دو طرف بهدور از چشم رسانهها انجام شده، حاکم بود.
حمایت از حزبالله
در این بین علیاکبر ولایتی، مشاور مقام معظم رهبری، اعلام کرد که «وجود حزبالله برای لبنان از نان شب واجبتر شده است.» او گفت این حزب «ناجی مردم لبنان بوده و ایران به حمایت از آن ادامه خواهد داد» و افزود: «تجاوزات اسرائیل نشاندهندۀ نتایج فاجعهبار خلع سلاح آن برای لبنان است.» سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران نیز پس از ترور هیثم الطبطبایی، فرماندۀ جهادی در ضاحیۀ جنوبی در یکشنبۀ گذشته، بیانیهای صادر و تاکید کرد که «مقاومت پاسخ اقدامات اسرائیل را خواهد داد» و بار دیگر به اسرائیل نسبت به وقوع جنگ هشدار داد.
آنچه رژیم صهیونیستی در شمال میبیند
کمیتۀ «مکانیسم» نشست خود را که قرار بود پیشتر برگزار شود، به پس از پایان سفر پاپ لئون چهاردهم به لبنان موکول کرد؛ نشستی که مقرر بود مورگان اورتگاس، فرستادۀ آمریکا، در آن شرکت کند. در این میان، اسرائیل همچنان تهدید میکند که اگر حزبالله سلاح خود را تحویل ندهد، دور جدیدی از نبرد آغاز خواهد شد. یسرائیل کاتس، وزیر جنگ اسرائیل، تاکید کرد: «اگر حزبالله سلاح خود را تحویل ندهد، گریزی از اقدام مجدد با قدرت در لبنان نیست.» او خاطرنشان کرد که «آمریکاییها حزبالله را ملزم کردهاند تا پایان سال سلاح خود را کنار بگذارد، اما من نمیبینم که این اتفاق بیفتد» و افزود: «فکر نمیکنم داوطلبانه سلاحش را زمین بگذارد.» کاتس همچنین به «امکان بازنگری» در توافق مرز دریایی با لبنان اشاره کرد.
گزارش مفصل مرکز اسرائیلی «آلما»، که با منابع اطلاعاتی مرتبط است، تصویری را ارائه داد که خود آن را واقعیتی «تیره و تار» از وضعیت دولت لبنان و حزبالله توصیف کرد؛ آن هم «یک سال پس از جنگی که زیرساخت نظامی حزب را در جنوب هدف گرفت و خسارات سنگینی به آن وارد کرد.» این گزارش تاکید میکند که دولت لبنان اکنون «مانند پوستهای خالی عمل میکند، در حالی که حزبالله به تثبیت حضور خود بهعنوان دولت پنهان ادامه میدهد.» گزارش اشاره دارد که حزبالله «در حال حاضر بین ۱۵ تا ۲۰ هزار موشک و راکت در اختیار دارد که شامل موشکهای دقیق است» و برآورد کرده که این تعداد «باقیماندۀ ذخیرۀ اصلی حدود ۷۵ هزار موشکی است.» همچنین تاکید شده که این حزب «مرکز ثقل لجستیکی خود را به بقاع منتقل کرده و برای عبور از هدفگیری خطوط تدارکاتی، بر تولید داخلی و تونلها تکیه دارد» و نتیجه گرفته که حزبالله «از نظر اقتصادی و نظامی از خود دولت لبنان قویتر است.»
در گزارشی دیگر دربارۀ «وضعیت داخلی لبنان»، ایال زامیر، رئیس ستاد ارتش اسرائیل، ارزیابی کرد که «شانس موفقیت لبنان در خلع سلاح حزبالله بسیار ناچیز و در حد صفر است.» این گزارش میافزاید که «حزبالله، با وجود ضربۀ سختی که از ارتش دریافت کرد، اگر بخواهد میتواند بهآسانی دوباره بر لبنان مسلط شود و این امر تنها به تصمیم خود حزب بستگی دارد.»
در این بین یکی از مقامات ارشد ارتش رژیم صهیونیستی در گفتوگو با خبرگزاری «اسرائیل هیوم» گفت سرعت بازسازی حزبالله از تلاشهای بازدارندۀ اسرائیل پیشی گرفته است. ارتش همچنین برای احتمال چند روز درگیری آماده میشود که طی آن غیرنظامیان اسرائیلی ممکن است زیر آتش راکتی قرار گیرند.
در طول این مدت قریب به یک سال که از آتشبس در لبنان گذشته، ارتش رژیم صهیونیستی هیچگاه عملیات خود را متوقف نکرده است. در یک ماه اخیر، اسرائیل زیرساختهای حزبالله را در سراسر لبنان هدف قرار داده است؛ چرا که این سازمان همچنان در تلاش برای بازسازی خود است. یک مقام ارشد اسرائیلی در این باره گفت ارتش چارۀ چندانی ندارد، زیرا ارتش لبنان عملا اقدام کافی انجام نمیدهد.
رژیم در حال حاضر با آزادی عمل تقریبا کامل در لبنان فعالیت میکند و هدف آن جلوگیری از بازسازی حزبالله است که علیه تلاشهای مقاومت لبنان برای تجدید قوا و کوششهای ایران برای تسلیح سازمان نظامی آن صورت میگیرد. به گفتۀ یک مقام ارشد رژیم که با خبرگزاری «اسرائیل هیوم» صحبت کرده بود، حزبالله ناپدید نشده است. او گفت «این گروه سریعتر از توانایی اسرائیل در تلاش برای انهدام آن، در حال بازسازی است و ارتش لبنان اقدام کافی انجام نمیدهد.» وی افزود «چشماندازی نمیبیند که نیروهای مسلح لبنان حزبالله را خلع سلاح کنند و «تنها ارتش اسرائیل است که این سازمان تروریستی را متلاشی خواهد کرد.»
تلاش برای خلع سلاح حزبالله
همانطور که پیشتر گفته شد، رژیم صهیونیستی در حال آمادهسازی برای یک عملیات متمرکز است که شامل چند روز درگیری با هدف ضربه زدن به زیرساختها و داراییهای راهبردی خواهد بود. محتمل است که طی این روزها، حزبالله حملات راکتی و پهپادی به سوی سرزمینهای اشغالی را از سر بگیرد.
اصل راهنمای پشت فعالیت برنامهریزیشدۀ اسرائیل، بازتابدهندۀ یکی از مهمترین درسهایی است که ارتش آن از حملات ۷ اکتبر آموخت؛ رژیم نمیتواند اجازه دهد هیچ گروه متخاصمی در امتداد مرزهایش آزادانه خود را مسلح کند. برخلاف دوران پیش از جنگ، ارتش اشغالگر اکنون علیه «استعدادها و توانمندیها» اقدام میکند نه «نیات و برنامهریزیها».
مقامات صهیونیستی خاطرنشان میکنند که نفس اینکه ارتش اسرائیل اجازه نمیدهد حزبالله یا هر بازیگر متخاصم دیگری در ازای آرامشی فریبنده، که میتواند در نهایت برای اسرائیل گران تمام شود، خود را بازسازی کند، باید مایۀ اطمینانخاطر ساکنان مرز شمالی باشد، نه نگرانی آنها. آنها میگویند این تنها راه حفظ امنیت است. برخلاف گذشته که اسرائیل اغلب از اقدام علیه تقویت و اقدامات تحریکآمیز حزبالله خودداری میکرد، ارتش اکنون سیاست رفع تهدید از مبدا را دنبال میکند.
آیا نیاز به تهیه نسخه چاپی مجلات دارید؟
شما میتوانید با خرید اشتراک به نسخه چاپی مجلات ما دسترسی داشته باشید.
