سیاستگذاران پولی در فدرال رزرو اعلام کردهاند که همزمان با نفوذ گسترده فناوری هوش مصنوعی در لایههای مختلف اقتصاد، عامل «افزایش بهرهوری نیروی کار» را به عنوان یک متغیر کلیدی در مدلهای پیشبینی خود وارد کردهاند.
جروم پاول، رئیس فدرال رزرو، در کنفرانس خبری ماه دسامبر با احتیاط به این موضوع پرداخت. او با اشاره به اینکه موجهای پیشین تکنولوژی همواره منجر به افزایش اشتغال، بهرهوری و درآمد شدهاند، درباره هوش مصنوعی گفت: «در اینجا چه رخ خواهد داد؟ باید صبر کنیم و ببینیم.» با این حال، اجماع اقتصاددانان و سرمایهگذاران بر این است که ابزارهای هوش مصنوعی مولد (Generative AI)، پتانسیل بینظیری برای دگرگونی بازار کار و جهش بهرهوری دارند.
سناریوی رشد نامحدود
پژوهشگران دفتر ملی پژوهشهای اقتصادی استدلال میکنند که قابلیت «یادگیری» در این ابزارها، کلید تحول است. پینگوانگ، استاد اقتصاد دانشگاه واشنگتن و همنویسنده مقاله «هوش مصنوعی و بیکاری فناورانه»، توضیح میدهد: «هوش مصنوعی یاد میگیرد و انسانها نیز یاد میگیرند که چگونه آن را شخصیسازی و بهینهسازی کنند. نتیجه این تعامل، جهشی عظیم در بهرهوری است.»
وانگ به همراه اقتصاددانان بانک فدرال رزرو ریچموند، سناریوهای مختلفی را مدلسازی کردهاند. در رادیکالترین حالت موسوم به «رشد نامحدود» که طی چند دهه محقق میشود، بهرهوری نیروی کار میتواند ۳ تا ۴ برابر شود؛ اما هزینه آن سنگین خواهد بود: حذف ۲۳ درصد از مشاغل. وانگ در مصاحبه با CNBC پیشبینی کرد که حتی در افق میانمدت (دهه آینده)، ممکن است شاهد رشد سالانه ۷ درصدی در بهرهوری باشیم؛ هرچند تأکید کرد که این صرفاً یک سناریوی فرضی است.
واکنش سیاست پولی
این تحولات فناورانه مستقیماً بر مأموریت دوگانه فدرال رزرو (کنترل تورم و حفظ اشتغال کامل) اثرگذار است. کمیته بازار آزاد فدرال در آخرین نشست خود، نرخ بهره تعادلی بلندمدت را حدود ۳ درصد پیشبینی کرد. با توجه به اینکه اقتصاددانان فدرال رزرو کلیولند نرخ بهره خنثی در میانمدت را ۳.۷ درصد برآورد کردهاند، تثبیت نرخ روی ۳ درصد میتواند به عنوان یک سیاست پولیِ «نسبتاً حمایتی و انبساطی» (Accommodative) تفسیر شود که هدف آن مدیریت گذار به عصر جدید اقتصادی است.
آیا حباب داتکام تکرار میشود؟
در حالی که چشمانداز تکنولوژیک روشن به نظر میرسد، بازارهای مالی با دیدی محتاطانهتر به موضوع مینگرند. برخی سرمایهگذاران، هجوم فعلی برای ساخت مراکز داده را با تب سرمایهگذاری روی زیرساختهای شبکه در دهه ۱۹۹۰ مقایسه میکنند. دن تولومی، مدیر ارشد سرمایهگذاری در «تراست کمپانی آو د ساوت»، هشدار میدهد: «افزایش شدید و ناگهانی ارزشگذاری شرکتها، ما را نسبت به بازدهی واقعی سرمایه در آینده محتاط کرده است.»
آیا نیاز به تهیه نسخه چاپی مجلات دارید؟
شما میتوانید با خرید اشتراک به نسخه چاپی مجلات ما دسترسی داشته باشید.
