نبض جنگ در لبنان

اگر فشار سیاسی برای خلع سلاح شکست بخورد گزینۀ نظامی روی میز است

آبان ۱۰, ۱۴۰۴

رسانه‌های رژیم صهیونیستی به کارزار ارعاب و جنگ روانی علیه لبنان ادامه می‌دهند. شبکۀ i24NEWS به نقل از یک مقام اسرائیلی گزارش داد: «به زودی به نقطۀ تصمیم‌گیری نهایی دربارۀ اجرای عملیات در لبنان خواهیم رسید.» به گفتۀ یک مقام دیگر که با «سازمان رادیو و تلویزیون اسرائیل» گفتگو کرده، «حزب‌الله در ماه‌های اخیر موفق به قاچاق صدها موشک کوتاه‌برد از سوریه به لبنان شده و ارتش اسرائیل تنها موفق به خنثی‌سازی بخشی از این محموله‌ها شده است.» او افزود: «این اطلاعات به مقامات آمریکایی که در روزهای اخیر به اسرائیل سفر کرده‌اند، همراه با یک درخواست مستقیم از سوی اسرائیل مبنی بر لزوم ادامۀ حملات در لبنان در آیندۀ نزدیک، ارائه شده است.»

پیش از این افشاگری‌ها، وب‌سایت اسرائیلی «حدشوت بدون سانسور» خبری قابل توجه منتشر کرد مبنی بر اینکه «ارتش اسرائیل ضربۀ قدرتمندی را برای بازگشت به نبرد علیه حزب‌الله آماده کرده و جزئیات آن به دلیل ملاحظات امنیتی قابل انتشار نیست و صحبت از آمادگی برای چندین روز نبرد است.» همچنین، رسانه‌ها بخشی از گزارش روزنامۀ «معاریو» را بازنشر کردند که به «انتظار تشدید بمباران‌های اسرائیل در داخل لبنان و ادامۀ فشار نظامی بر حزب‌الله، همزمان با فشارهای فزاینده از سوی دولت لبنان برای وادار کردن آن به خلع سلاح» اشاره داشت.

این روزنامه افزود: «یک حرکت دوگانه شبیه به انبر وجود دارد که در آن، تحرکات اسرائیل با اقدامات دولت‌های لبنان و سوریه تلاقی پیدا می‌کند.» این گزارش همچنین اشاره کرد که «نهاد امنیتی اسرائیل برآورد می‌کند که حزب‌الله ممکن است در سایۀ ادامۀ حملات و ترورهای اسرائیل و فشارهای داخلی دولت برای خلع سلاح، دست به حملاتی علیه اسرائیل بزند.»

دروغ بزرگ خلع سلاح حزب‌الله

در راستای فشارهای مستقیم آمریکا بر دولت لبنان برای درگیری نظامی با مقاومت، ژنرال تامیر هیمن، رئیس مؤسسۀ مطالعات شورای امنیت ملی اسرائیل، در مقاله‌ای با عنوان «دروغ بزرگ موسوم به خلع سلاح حزب‌الله در لبنان»، دیدگاهی جامع را در این باره ارائه کرد. هیمن گفت: «اسرائیل گمان می‌کند که در لبنان به یک پیروزی قاطع دست یافته، اما این یک اشتباه خطرناک است. وضعیت سکون کنونی به نفع ایران است که در حال بازسازی حزب‌الله است، در حالی که جهان به صدور بیانیه‌ها بسنده می‌کند.» او خاطرنشان کرد: «راه‌حل تنها حملات ارتش اسرائیل نیست، بلکه فشار مشترک آمریکا و اسرائیل برای وادار کردن ارتش لبنان به اقدام است.» هیمن معتقد است که «رهبری لبنان در حال حاضر فرصتی تاریخی را در اختیار اسرائیل قرار داده است. رئیس‌جمهور جوزف عون و نخست‌وزیر نواف سلام، اولین کسانی هستند که صراحتاً تمایل خود را برای خلع سلاح حزب‌الله اعلام کرده‌اند و بر ارتش لبنان فشار می‌آورند تا طرحی عملی برای اجرای آن ارائه دهد. این امر تا حد زیادی به لطف تضعیف حزب‌الله در نتیجۀ دستاوردهای ارتش ما رخ داده است.»

با این حال، هیمن اشاره کرد که «فراتر از این تمایل، تهدیدی واقعی برای بقای لبنان وجود دارد و آن، خطر یک جنگ داخلی است. ضربۀ تاریخی که لبنان را تا بن ویران کرد، تراژدی‌ای است که هرگونه ریسکی، هرچند کوچک را غیرقابل قبول می‌سازد. به همین دلیل، ما شاهد اظهارات شگفت‌انگیزی هستیم، اما هیچ اقدامی را در میدان نمی‌بینیم، زیرا هرگونه اصطکاک با حزب‌الله یک خطر استراتژیک محسوب می‌شود. بنابراین، بله، طرحی برای خلع سلاح حزب‌الله وجود دارد، اما هرگز توسط دولت لبنان تصویب نشده است. بله، اظهاراتی وجود دارد، اما هیچ درگیری واقعی با حزب‌الله در میدان رخ نداده است.»

هیمن افزود: «از دیدگاه اسرائیل، تهدید بزرگ برطرف شده و اقدامات مداوم برای جلوگیری از بازسازی قدرت حزب‌الله، در این مرحله کافی است. نه تمایلی وجود دارد و نه عجله‌ای برای پیشرفت بیشتر در سطح دیپلماتیک. مشکل اینجاست که این رویکرد کاملاً با جدول زمانی ایران همخوانی دارد؛ آنها نیز به زمان نیاز دارند. نباید خود را فریب دهیم که با حملات پراکنده، موفق به جلوگیری از قدرتمندتر شدن یک ارتش تروریستی خواهیم شد. ما پیش از این آموخته‌ایم که این روش کارساز نیست.» او نتیجه گرفت که «بدون اقدام عملی، زمان خواهد گذشت و دروغ لبنان در برابر واقعیت رنگ خواهد باخت» و آنچه لازم است «سرمایه‌گذاری بر روی انرژی دونالد ترامپ و مطالبۀ اقدام ملموس است. باید ارتش لبنان را به رویارویی با حزب‌الله تشویق کرد. حتی اگر این درگیری جزئی باشد، جایگاه، کرامت و اقتدار ارتش را در برابر دولت لبنان تقویت خواهد کرد. و در نهایت، تا زمانی که اوضاع تغییر نکند، باید به حملات ارتش اسرائیل ادامه داد، اما نباید آنها را راه‌حل نهایی دانست.»

نشانه‌های متناقض

با وجود این، منابع لبنانی نسبت به افتادن در دام ارعاب رسانه‌ای هشدار داده‌اند. آنها توضیح دادند که اگرچه احتمال وقوع یک جنگ بزرگ همواره وجود دارد، اما شاخص‌های میدانی در این زمینه متناقض است. برخلاف آنچه گفته می‌شود که رزمایش اخیر ارتش اشغالگر با باقی‌ماندن تعداد زیادی از نیروها در شمال به پایان رسیده، منابع نظامی از نیروهای «یونیفل» مستقر در جنوب، از عدم وجود نشانه‌های جدی یا واقعی برای آغاز جنگ با لبنان خبر می‌دهند.

در همین چارچوب، منابع آگاه به اخباری که طی دو روز گذشته منتشر شده، از جمله «ترخیص شمار بیشتری از سربازان ذخیره و لغو فراخوان‌های برنامه‌ریزی‌شده برای ماه‌های آینده» و همچنین «ادامۀ بازگرداندن ساکنان شهرک‌های شمالی توسط اسرائیل» اشاره کردند. این منابع برآورد کردند که «اسرائیل ممکن است عملیات‌های هدف‌گیری و ترورهای خود را در شماری از مناطق گسترش دهد و عملیات‌های دردناکی را اجرا کند.»

در این بین آرایش دیپلماتیک آمریکا نیز شمایی از یک ضرب‌العجل را به منطقه و لبنان مخابره می‌کند. تا به حال اظهار نظر قطعی‌ای انجام نشده اما صحبت‌های نمایندۀ ویژۀ ترامپ نشان می‌دهد اگر توافقی در کار نباشد، دست اسرائیل برای هرگونه اقدام نظامی بسیار باز خواهد بود.

تام باراک پیش از سفر به بیروت به نوعی هشدار نهایی خود را اعلام کرد و اظهار داشت: «این آخرین سفر من به لبنان خواهد بود. به رؤسای سه‌گانه خواهم گفت که فرصتی نهایی در اختیار دارند: یا درس عبرت بگیرند و تصمیم به ورود به مذاکرات مستقیم با اسرائیل تحت نظارت ایالات متحده بگیرند تا جدول زمانی و سازوکاری برای خلع سلاح حزب‌الله تدوین کنند، یا لبنان به سرنوشت خود رها خواهد شد و برای مدتی طولانی چنین خواهد ماند. دیگر کسی نه در آمریکا و نه در منطقه به آن اهمیت نخواهد داد و هیچ‌کس قادر به اعمال فشار بر اسرائیل برای جلوگیری از هر اقدامی که برای خلع سلاح به زور مناسب بداند، نخواهد بود.»

این یک جمع‌بندی فرضی نیست، بلکه پیامی روشن است که محافل آگاه در بیروت آن را دریافت کرده‌اند و محتوای تماس‌های جاری با تام باراک، فرستادۀ ویژه آمریکا را که برای سفر به بیروت طی چند روز آینده آماده می‌شود، روشن می‌سازد. او در این سفر با رؤسای سه‌گانه و فرماندۀ ارتش دیدار خواهد کرد. بر اساس آنچه از او نقل شده، اگر لبنان با پذیرش میانجی‌گری آمریکا برای مدیریت یک توافق مستقیم با اسرائیل مخالفت کند، این مأموریت ممکن است آخرین مأموریت او باشد.

بر اساس اطلاعات، آمریکایی‌ها به صراحت از فرمولی برای مذاکره، کاملاً مشابه آنچه میان سوریه و اسرائیل در جریان است، سخن می‌گویند و واشنگتن دیگر به استدلال‌های برخی مسئولان لبنانی مبنی بر دشواری اجرای تصمیم انحصار سلاح در دست دولت، قانع نیست. این منابع می‌افزایند که مقامات آمریکایی تأکید کرده‌اند که به اطلاعاتی از اسرائیل دست یافته‌اند که به بازسازی توانمندی‌های نظامی حزب‌الله در لبنان و همچنین نشانه‌هایی از قصد این گروه برای اجرای عملیات نظامی و امنیتی علیه اهداف اسرائیلی در خارج مربوط می‌شود.

منابع رسمی نیز رسیدن هشدارهای جدیدی از سوی طرف‌های غربی به مقامات لبنانی را تأیید کرده و گفته‌اند که رئیس‌جمهور جوزف عون در پاسخ به درخواست‌های مکرر برای اجرای تصمیم خلع سلاح، این اقدام را «غیرممکن» دانسته و اشاره کرده است که ارتش لبنان در موقعیتی نیست که بتواند این مأموریت را انجام دهد و هرگونه تلاش برای خلع سلاح به زور، به معنای وقوع یک جنگ داخلی خواهد بود.

به گفته این منابع، عون به میانجی‌گران خارجی توضیح داده است که «تأکید حزب‌الله بر آمادگی خود برای نبرد در دفاع از سلاحش، یک پیام سیاسی، تاکتیک یا مانور نیست» و «همه در لبنان می‌دانند که حزب‌الله در این تصمیم خود جدی است» و «برای هر مسئولی در قدرت، اتخاذ تصمیمی که به درگیری داخلی منجر شود، دشوار است.»

سیل میانجی‌گران و دیپلمات‌ها

در همین حال، افشاگری‌های رسانه‌های دشمن دربارۀ احتمالات تشدید تنش با لبنان فضایی از نگرانی را به وجود آورد که به تحرکات دیپلماتیک فعال به سوی بیروت منجر شد؛ تحرکاتی که به عنوان بازتاب هراس بین‌المللی از وقوع یک تنش گسترده از سوی اسرائیل تفسیر شد.

این هفته با ورود مورگان اورتگاس، فرستادۀ آمریکا، از سرزمین‌های اشغالی به بیروت آغاز شد. او در این سفر که تا ۲۸ اکتبر ادامه دارد، در نشست کمیتۀ «مکانیسم» در رأس‌الناقوره شرکت می‌کند. همچنین، ورود احمد ابوالغیط، دبیرکل اتحادیۀ عرب، اعلام شد و انتظار می‌رود سرلشکر حسن رشاد، وزیر اطلاعات مصر و یزید بن فرحان، فرستادۀ عربستان سعودی نیز به زودی وارد بیروت شوند.

همچنین، انتظار می‌رود باراک طی دو روز آینده به بیروت سفر کند؛ سفری که پیش از ورود میشل عیسی، سفیر جدید آمریکا که پیش از دهم نوامبر کار خود را آغاز خواهد کرد، انجام می‌شود. داده‌ها حاکی از آن است که اگر باراک در دستیابی به تفاهمی برای آغاز یک دور مذاکرات ثمربخش شکست بخورد، پروندۀ لبنان به سفیر جدید واگذار خواهد شد؛ نشانه‌ای که به عنوان کاهش سطح توجه آمریکا به پروندۀ لبنان تلقی می‌شود.

در حالی که تمرکز گفتگوها بر این است که تمام این سفرها با هدف ترغیب دولت لبنان به تکمیل اجرای طرح خود، خلع سلاح حزب‌الله، استقرار در جنوب و ورود به مذاکرات مستقیم با دشمن اسرائیلی صورت می‌گیرد، منابع گفتند: «آمریکایی‌ها موضع خود را به رئیس‌جمهور عون ابلاغ کرده و مخالفت دولت آمریکا با استدلال‌های او مبنی بر اینکه این امر به جنگ داخلی منجر خواهد شد را به او منتقل کرده‌اند. آن‌ها تأکید کرده‌اند که اگر لازم باشد، اسرائیل خود این مأموریت را بر عهده گرفته و ضربه بزرگی به لبنان وارد خواهد کرد.»

تا چند روز گذشته، هنوز مشخص نبود که اورتگاس چه پیامی با خود به همراه دارد، هرچند او به شخصیت‌های لبنانی نزدیک به خود که دربارۀ صحت شایعات مربوط به تعیین یک ضرب‌الاجل پرسیده بودند، پاسخ منفی داده و تأکید کرده که «برای بررسی وضعیت مرزها اینجا حضور دارد.» این در حالی است که نشست جدید کمیتۀ «مکانیسم» به ریاست ژنرال جوزف کلیرفید و با حضور او برگزار شد.

به گفتۀ منابع، ورود مصر به جبهۀ لبنان پس از آنکه حضورش پیش از این به مشارکت در «کمیتۀ پنج‌جانبه» محدود بود، قابل توجه است. علاء موسی، سفیر مصر، پس از دیدار با رئیس‌جمهور عون گفت که مصر «امیدوار است بتوانیم از روابط خود با طرف‌های مختلف برای کمک به لبنان جهت خروج از این مرحلۀ پیچیده استفاده کنیم، زیرا آنچه لبنان از سر می‌گذراند، نیازمند احتیاط است و باید در اسرع وقت برای مهار آن تلاش کرد.» او افزود: «آتش‌بس در غزه به همه فرصتی برای نفس کشیدن داد و انتظار می‌رود که آرام شدن اوضاع در آنجا، تأثیر مثبتی بر منطقه بگذارد.» او تأکید کرد: «نگاه مثبت به آنچه در غزه رخ داد، باید به پرونده‌های دیگر منطقه، و در رأس آنها پرونده لبنان، نیز تسری یابد.»

 

لینک کوتاه :

آیا نیاز به تهیه نسخه چاپی مجلات دارید؟

شما میتوانید با خرید اشتراک به نسخه چاپی مجلات ما دسترسی داشته باشید.