کانال کرا، اگر ساخته شود، میتواند یکی از تحولآفرینترین پروژههای دریایی جهان باشد؛ میانبری مستقیم میان دریای آندامان و خلیج تایلند که وابستگی به تنگه مالاکا را کاهش میدهد و مسیر تجارت جهانی را دگرگون میسازد. با این حال، از قرن هفدهم تاکنون، پروژه هر بار به دلیل موانع جغرافیایی، هزینههای سنگین، مخالفتهای منطقهای و پیامدهای ژئوپلیتیکی به بنبست رسیده است.
مزایای بالقوهٔ کانال غیرقابل انکار است: کاهش حدود ۱۲۰۰ مایل دریایی از مسیرهای اصلی، صرفهجویی در هزینه و زمان حملونقل و تخفیف فشار بر تنگه مالاکا که امروز نزدیک به ۹۴ هزار عبور سالانه را مدیریت میکند. چین بیشترین سود را از این پروژه خواهد برد؛ چراکه نزدیک به ۸۰ درصد واردات نفت آن از مالاکا عبور میکند و کانال کرا میتواند اهمیت «معضل مالاکا» را کاهش دهد، امنیت انرژی چین را تقویت کند و دست ارتش آزادیبخش خلق را برای حضور پررنگتر در اقیانوس هند بازتر سازد.
اما همین مزیتها، منبع اصلی مخالفت رقبای چین است. ایالات متحده، سنگاپور و هند، این کانال را تهدیدی مستقیم علیه توازن قوا و منافع راهبردی خود میدانند. برای سنگاپور، چنین مسیری میتواند جایگاه حیاتی این کشور در زنجیرهٔ تجارت دریایی را تضعیف کند؛ و برای هند، نشانهای دیگر از نفوذ فزایندهٔ چین در اقیانوس هند است. آمریکا نیز با حمایت از پروژهٔ «پل زمینی» تایلند و گسترش همکاریهای دریایی با کشورهای منطقه، تلاش میکند مسیر جایگزینی ایجاد کند که هم از نظر اقتصادی کارآمد باشد و هم بدون تقویت مستقیم چین، توازن قدرت را حفظ کند.
برای خود تایلند، کانال کرا فرصت و تهدیدی توأمان است. از یک سو، میتواند کشور را به گرهگاه لجستیکی منطقه بدل کرده و هزاران شغل ایجاد کند؛ از سوی دیگر، خطر تجزیه جغرافیایی، تشدید جداییطلبی در جنوب و وابستگی سنگین به سرمایهگذاری خارجی (بهویژه چین) را به همراه دارد. افزون بر این، هزینهٔ ساخت که اکنون به بیش از ۳۰ میلیارد دلار برآورد میشود، پیامدهای زیستمحیطی گسترده و چالشهای سیاسی منطقهای، همگی مانع جدی بر سر راه تحقق آن هستند.
در نتیجه، دولت تایلند گزینهای محتاطانهتر برگزیده است: توسعهٔ بنادر و اجرای طرح «پل زمینی» بهعنوان راهی عملیتر و متوازنتر. در نهایت، چشمانداز کانال کرا همچنان در محاسبات ژئوپلیتیکی حضوری پررنگ دارد، اما تا اطلاع ثانوی، بیش از آنکه واقعیت باشد، رؤیایی دور از دسترس باقی خواهد ماند.
آیا نیاز به تهیه نسخه چاپی مجلات دارید؟
شما میتوانید با خرید اشتراک به نسخه چاپی مجلات ما دسترسی داشته باشید.
