در ماه مه، وزرای خارجۀ چین، پاکستان و دولت طالبان در پکن گرد هم آمدند و توافقی تاریخی را رقم زدند: ادغام رسمی کریدور اقتصادی چین-پاکستان (CPEC) با راهآهن ترانس-افغان (TAR). این تصمیم که با پوشش رسانهای اندکی همراه بود، جاهطلبی پکن برای بازآرایی قلب اوراسیا و ایجاد یک ستون فقرات تجاریِ زمینی برای فرار از بزرگترین آسیبپذیری راهبردیاش، یعنی تنگۀ مالاکا، را آشکار میسازد.
کریدور اقتصادی چین-پاکستان که از سال ۲۰۱۵ با سرمایهگذاری ۶۵ میلیارد دلاری آغاز شده، تاکنون با تکمیل دهها پروژه، مسیری حیاتی از سینکیانگ چین تا بنادر گوادر و کراچی در دریای عرب ایجاد کرده است. اکنون، با اتصال این کریدور به راهآهن ترانس-افغان، چشمانداز جدیدی پدیدار میشود: یک کریدور ریلی مستقیم که برای اولینبار آسیای مرکزی محصور در خشکی را از طریق افغانستان به آبهای آزاد متصل میکند. این پروژۀ ۵ میلیارد دلاری میتواند زمان حملونقل را از ۳۵ روز به تنها ۵ روز کاهش داده و هزینهها را تا ۴۰ درصد کم کند.
با توسعۀ مسیرهای زمینی، پکن میتواند در برابر اختلالات احتمالی در خطوط دریاییِ آسیبپذیر خود، مقاومتش را افزایش داده و همزمان، نفوذ اقتصادی و ژئوپلیتیک خود را در سراسر آسیای مرکزی و جنوبی گسترش دهد. این راهبرد همچنین با سیاست «حرکت به غربِ» چین برای توسعه و تثبیت منطقۀ ناآرام سینکیانگ، که اکنون به یک دروازۀ تجاری تبدیل شده، همسو است.
با این حال، موانع عظیمی بر سر راه این چشمانداز تحولآفرین قرار دارد. امنیت، مهمترین نگرانی است؛ این کریدور ریلی باید از بیثباتترین و پرمناقشهترین مناطق جهان عبور کند که آن را در برابر خرابکاری و حملات تروریستی آسیبپذیر میسازد. چالشهای فنی نیز به همان اندازه جدی هستند: عبور از صعبالعبورترین رشتهکوههای جهان و حل مشکل عدم تطابق عرض خطوط راهآهن در سه کشور (چین، ازبکستان و پاکستان) که نیازمند انتقال پرهزینۀ بار است، از جملۀ این موانعاند. در نهایت، اگرچه این پروژه پتانسیل تغییر بنیادین نقشۀ تجاری اوراسیا را دارد، اما تحقق آن نیازمند عبور از این موانع بزرگ سیاسی، امنیتی و فنی است.
آیا نیاز به تهیه نسخه چاپی مجلات دارید؟
شما میتوانید با خرید اشتراک به نسخه چاپی مجلات ما دسترسی داشته باشید.
