سودان اکنون صحنۀ عریانترین شکل از رقابت قدرتهای حاشیۀ خلیج فارس است. آنچه در خارطوم و دارفور میگذرد، تلاشی بیپرده برای تسلط بر دروازههای ساحل و صحرا و کنترل نوار غربی دریای سرخ است. در این میان، امارات متحدۀ عربی علیه ترکیب قدرتمندی از نیروها وارد میدان شده و سرنوشت خود را به نیروهای پشتیبانی سریع گره زده است. ابوظبی سودان را نه یک کشور بحرانزده، بلکه سکوی پرشی برای نفوذ در عمق آفریقا میبیند و برای تثبیت این جایگاه، هزینههای سنگینی را متقبل شده است. گزارشهای میدانی و اطلاعاتی، ماهیت این دخالت را به خوبی روشن میکنند. «میدل ایست آی» در ژانویۀ ۲۰۲۴ از شبکهای پرده برداشت که تسلیحات را از طریق چاد، لیبی و سودان جنوبی به دست نیروهای پشتیبانی سریع میرساند. اما ماجرا فراتر از ارسال سلاحهای سبک است؛ تحقیقات اطلاعاتی آمریکا در اکتبر ۲۰۲۵ تایید کرد که حجم قابل توجهی از پهپادهای چینی و تجهیزات پیشرفته با پشتیبانی امارات به این نیروها تزریق شده است. اوج این عملیات لجستیکی در نوامبر ۲۰۲۵ نمایان شد؛ زمانی که یک کاروان تدارکاتی حامل تسلیحات اماراتی که مسیر پیچیدۀ لیبی-چاد را طی کرده بود، در دارفور هدف قرار گرفت. همین شریان حیاتی بود که موازنۀ میدان را تغییر داد و به شبهنظامیان امکان داد پس از ۵۰۰ روز محاصره، شهر فاشر را تصرف کنند؛ رخدادی که به یکی از خونینترین کشتارهای این جنگ منجر شد. این خط تدارکاتی نشان میدهد که حمایت ابوظبی از ژنرال حمیدتی یک تاکتیک موقت نیست، بلکه بخشی از یک طرح بلندمدت برای تغییر ساختار قدرت در شاخ آفریقا است. این ارتباط دیرینه قدمتی به اندازۀ کشف طلا در سودان دارد و با یک چرخۀ اقتصادی به خوبی مستحکم شده است.
در ضلع دیگر این معادله، عربستان سعودی قرار دارد که میکوشد نقش متفاوتی ایفا کند. ریاض که خود را در جایگاه «مدیر بحران» میبیند، از سال ۲۰۲۳ تلاش کرده با فعالسازی کانالهای دیپلماتیک و کشاندن پای واشنگتن به این پرونده، آتش جنگ را مهار کند. سعودیها تلاش دارند با همراه کردن آمریکاییها، نوعی توازن قوا ایجاد کنند تا سودان به طور کامل در مدار نفوذ رقیب قرار نگیرد. پیامد این رقابت، تبدیل سودان به کانونی از بیثباتی است که مستقیما امنیت انرژی اروپا و مسیرهای تجاری دریای سرخ را تهدید میکند. با این حال، اتحادیۀ اروپا در نوعی انفعال استراتژیک به سر میبرد. در حالی که نزدیکترین شرکای تجاری اروپا در خلیج فارس، آتشبیار معرکۀ سودان شدهاند، بروکسل هنوز نتوانسته واکنشی متناسب با وزن این تهدید نشان دهد.
آیا نیاز به تهیه نسخه چاپی مجلات دارید؟
شما میتوانید با خرید اشتراک به نسخه چاپی مجلات ما دسترسی داشته باشید.
