مدرسۀ گرامر ثیتفورد که بنا به گزارشها در سال ۶۳۱ میلادی توسط یک پادشاه آنگلوساکسون تأسیس شد، با ویرانههای نورمان و ساختمانهای شیروانیدار دورۀ تودور، گواهی بر عمیقترین تاریخ این کشور است. افراد این مدرسه، نمونههای اصیل (سنتی) و تمارعیار انگلیسی به شمار میآیند. یکی از روسای پیشین آن دوک نورفولک بود که اسکاتلندیها را در فلادن شکست داد و مشهورترین فارغالتحصیل آن توماس پین، نویسندۀ «عقل سلیم» و قهرمان انقلاب آمریکاست.
اما اکنون، این مدرسۀ باستانی با نوعی رادیکالیسم کاملاً متفاوت عجین شده است؛ رادیکالیسم مائو تسهتونگ و حزب کمونیست چین. UnHerd کشف کرده است که این شرکت فهرستشده در هنگکنگ، که توسط “چاینا فایننشیال سرویس هولدینگز” (CFSH) در سال ۲۰۱۷ خریداری شد، ارتباط مستقیمی با هر دو نهاد حزب کمونیست چین و دولت چین دارد. همچنین، مدرسۀ ثیتفورد گرامر که در اعماق باتلاقهای ایست اَنگلیا واقع شده، مورد چندان منحصر به فردی هم نیست. در سالهای اخیر، سرمایهگذاران چینی مرتبط با حزب کمونیست، دهها مدرسۀ مستقل را در سراسر این کشور خریداری کردهاند. به همان اندازه قابل توجه، برخی از مشهورترین مدارس بریتانیا شعبههایی در خود جمهوری خلق چین گشودهاند. مسالهای که نگرانی مقامات ارشد در وایتهال را برانگیخته است.
این وضعیت، در سایۀ تملکات مشابه در آن سوی اقیانوس اطلس، از جمله آکادمی نظامی نیویورک – زادگاه تحصیلی رئیس جمهور ترامپ – نیز رخ میدهد و گویای نفوذ ژئوپلیتیکی فزایندۀ چین در قلب تشکیلات آموزشی غرب است. این امر اشاره به یک عملیات پیچیدۀ نفوذ خارجی در سراسر آموزش جهانی دارد، در حالی که دولت بریتانیا به شکلی نگرانکننده در واکنش نشان دادن کُند عمل کرده است.
ثیتفورد با ۲۰۰ دانشآموز، مدرسۀ بزرگی نیست. آماندا فای، رئیس این مدرسه میگوید که آنها «کاملاً متعهد به ارائۀ یک آموزش باکیفیت بریتانیایی و ریشهگرفته از تاریخ و سنت خود، اما در عین حال آماده سازی جوانان برای پیشرفت در جامعۀ جهانی امروز هستند». این دیدگاه جهانوطنی در توجهی که چین به آن نشان داده قابل مشاهده است.
مدیران CFSH کارنامههای موفقیتآمیزی در نهادهای دولتی داشتهاند. ژانگ مین، مدیر اجرایی آن، برای بیش از ۲۰ سال در بانک دولتی ساخت و ساز چین کار کرده است. از سوی دیگر، چان چون کیونگ، هم مدیر غیراجرایی بلندمدت CFSH است و هم مشاور اتحادیۀ سراسری چین برای چینیهای بازگشته از خارج. نامی بیآزار، اما سازمانی که توسط نهادی به نام دپارتمان کار جبهۀ متحد (UFWD) کنترل میشود.
همانند مائو در دوران قبل، شی جینپینگ، جبهۀ متحد را یک «سلاح جادویی» توصیف کرده است. این نهاد در داخل و خارج از کشور، با بودجۀ چند میلیارد دلاری خود و شبکهای از نهادهای وابسته، برای همرایسازی ایدئولوژیک شهروندان چینی و افراد چینیتبار خارج از کشور عمل میکند. همچنین اقداماتی برای اعمال نفوذ خارجی علیه نهادها و افراد را به اجرا میگذارد. یک نمونۀ اخیر مربوط به پرنس اندرو است که یانگ تنگبو، دوست و شریک تجاری او – که اکنون از ورود به بریتانیا محروم شده – به احتمال زیاد یک عامل ارشد از دپارتمان کار جبهۀ متحد بوده است
علاوه بر این پیوندهای سازمانی (مؤسسهای)، شواهدی وجود دارد مبنی بر اینکه افراد مرتبط با مدرسۀ ثیتفورد گرامر تماس مستقیمی با مسئولان حزبی (آپاراتچیکهای) چینی داشتهاند. به عنوان مثال، در سال ۲۰۱۹، پنگ کای، یکی از امنای مدرسه، حداقل دو بار به شهر مرکزی چانگشا سفر کرد. این شهروند بریتانیایی، که منافع تجاری گستردهای در بریتانیا دارد، برای گفتگو جهت تأسیس یک مهدکودک و مدرسۀ ابتدایی در چین به آن شهر سفر کرده بود. بعد از ظهر ۲۳ دسامبر، پنگ دقیقاً این کار را انجام داد؛ او با چندین مقام حزب کمونیست و مسئولان جبهۀ کار متحد دیدار کرد.از آن زمان، برنامههای امنا برای توسعۀ ثیتفورد محقق شده است، به طوری که در حال حاضر دو شعبۀ وابستۀ چینی دارد.
اما این برای مدرسه چه معنایی دارد؟ برخی از کارشناسان آموزشی نگران نیستند. جولیان فیشر، معلم سابق یکی از شعب چینی مدرسۀ هارو، تأکید کرد که روندهایی از این دست که در ثیتفورد دیده میشود، بیضرر هستند. او گفت اگر مدرسهای در آستانۀ تعطیلی باشد، پذیرش مالکیت چینی منطقی است، حتی اگر به معنای اضافه کردن گزینهای برای نودل در ناهار باشد. فیشر افزود که مالکان جدید برنامۀ درسی یا رویکرد را بیش از حد به سمت چین سوق نخواهند داد؛ شاید به جز اضافه کردن درس چینی در سطح GCSE، معرفی پینگپنگ و جشن گرفتن جشنواره بهار.
فای نیز این دیدگاهها را تأیید کرد و اظهار داشت که مالکان چینی ثیتفورد هیچ دخالتی در نحوۀ تدریس کارکنان من و همچنین محتوای برنامۀ درسی در هیچ مرحلۀ کلیدی ندارند، و او هرگز در این مورد با آنها صحبت نکرده است. او میافزاید«مانند بسیاری از مدارس، ما تنوع فرهنگی را از طریق گردهماییها و موضوعات درسی جشن میگیریم. سال نو چینی در کنار گردهماییهایی دربارۀ سایر ادیان و فرهنگهای جهانی جای گرفته است.
با این حال، دیگران کمتر آسودهخاطرند. یک مقام ارشد دولتی در وایتهال (دولت بریتانیا)، که به شرط ناشناس ماندن صحبت میکرد، به من گفت که خرید مدارس در بریتانیا توسط کسبوکارهای مرتبط با دولت چین، بخشی از یک استراتژی آگاهانۀ حزب کمونیست است. او معتقد است «دولت چین در تلاش است تا از طریق مدارس خصوصی نفوذ خود را اعمال کند، و حتی در این مورد محتاط هم نیست.»
نشانههایی از اهمیت عمیقتر تغییر مالکیت مدرسۀ ثیتفورد گرامر را میتوان در دو سند کلیدی یافت که هر دو به زبان ماندارین منتشر شدهاند و تاکنون مسکوت مانده بودند. اولین سند با عنوان «نوسازی آموزش چین ۲۰۳۵»، یک بیانیۀ رسمی سیاستگذاری است که به طور مشترک توسط کمیتۀ مرکزی حزب کمونیست و دولت چین صادر شده است. به نقل از این سند که در سال ۲۰۱۹ منتشر شد، هدف آن نشان دادن این است که چگونه آموزش باید آرمان «سوسیالیسم با ویژگیهای چینی» را، همانطور که در دکترین فعلی حزب موسوم به اندیشۀ شی جین پینگ توصیف شده، پیش ببرد. این سند استدلال میکند که این امر احیای بزرگ ملت چین را تشویق خواهد کرد.
همانطور که این سند ادامه میدهد، صادرات مفاهیم آموزشی چین به «طرح کمربند و جاده» خدمت خواهد کرد؛ یعنی طرح فراگیر رئیس جمهور شی برای تبدیل چین به قدرت برتر جهانی تا سال ۲۰۴۹. برای دستیابی به این هدف، باید مدارس خارجی تشویق شوند تا با مدارس چینی شراکت ایجاد کنند. این سند اضافه میکند که چین باید «مدارس بینالمللی خارجی با ویژگیهای چینی» نیز تأسیس کند.
این ترکیب آموزش و ایدئولوژی به طور مشابه در سند دیگری، که عنوان آن «یک برنامۀ اقدام آموزشی برای تفاهم بینالمللی» است، مشهود است. این سند که در سال ۲۰۲۰ منتشر شد، توسط «مرکز چین و جهانی شد»(CCG) انتشار یافت؛ یک اتاق فکر پکنی که ارتباط نزدیکی با جبهۀ کار متحد دارد. همانطور که گزارش CCG به وضوح بیان میکند، خرید مدارس در خارج از کشور دارای یک هدف سیاسی اساسی است. در این گزارش آمده است «بینالمللی شدن آموزش چین باید فراتر از صرف خروج سرمایه باشد»، و «بنیاداً باید نمایانگر صادرات یک اخلاق فرهنگی باشد.» این گزارش با نقل قول از گردانندۀ بینام یک مدرسه در خارج از کشور، اضافه میکند که هدف نهایی «صادرات مفاهیم آموزشی چین از طریق تملک مدارس» است.
همانطور که «برنامۀ اقدام» روشن میکند، این تمرکز بر آموزش ابتدایی و متوسطه نشان دهندۀ تغییر استراتژی است. به طور سنتی، سیاست آموزشی چین در خارج از کشور بر مؤسسات کنفوسیوس متمرکز بود که بیش از ۵۰۰ مورد از آنها در دانشگاههای سراسر جهان راهاندازی شد. با این حال، در سالهای اخیر، پس از آنکه سیاستمداران و روزنامهنگاران غربی نگرانیهایی را در مورد نفوذ مطرح کردند، این تعداد به شدت کاهش یافته است. به نظر میرسد مقالۀ CCG این موضوع را تأیید میکند و به شکستهایی که طرح کنفوسیوس با آن مواجه شده، اشاره دارد.
این سند استدلال میکند که برای جلوگیری از مسائل مشابه در آینده، تلاش چین برای «جهانی شدن» مدارسش باید منعکس کنندۀ فلسفۀ آموزشی مبتنی بر تفاهم بینالمللی باشد و فضایی برای انتقال فرهنگ و ویژگیهای چینی به دانشآموزان حفظ شود. به طور کلی، چین باید با استفاده از سرمایۀ خصوصی برای خرید مؤسسات در اروپا، آسیا و آمریکا، توسعۀ مدارس خارجی با ویژگیهای چینی را تسریع بخشد. سپس این گزارش به فهرست برخی از خریدهای اخیر، از جمله ثیتفورد گرامر، میپردازد.
سم دانینگ، مدیر گروه تحقیقاتی شفافیت بریتانیا و چین بیان میکند این اسناد در مجموع«شواهد واضحی ارائه میدهند مبنی بر اینکه در سطوح بالا، فرصتهای استراتژیکی که سرمایهگذاران چینی از طریق تملک مدارس بریتانیایی در اختیار حزب کمونیست چین قرار میدهند، مورد بررسی قرار گرفته است.»
آنچه شکی در آن نیست، این است که سرمایهگذاران چینی توصیههای اسناد سیاسی را با کمال میل پذیرفتهاند. بر اساس گزارش Venture Education، یک شرکت مشاورۀ مستقر در پکن، در حال حاضر حدود ۷۳ مدرسۀ خواهر در سرزمین اصلی چین وجود دارد که وابسته به ۳۰ مدرسۀ مستقل در بریتانیا هستند. این موارد شامل برخی از معتبرترین مؤسسات در کشور میشوند، از جمله «کالج دالویچ»، «فتیس» و «هارو» که خود حداقل هشت شعبۀ وابستۀ چینی دارد.
این وضعیت با بیش از دهها مدرسۀ بریتانیایی که توسط نهادهای چینی خریداری شدهاند، همراه است. مدرسۀ «ثیتفورد گرامر» به «مالورن سنت جیمز» و «ویسبک گرامر» و بسیاری دیگر پیوسته است. یکی از نمونههای قابل توجه، «کینگزلی اسکول» در بیدفورد است. این مدرسه متعلق به گروه فرست کاپیتال چین است؛ یک شرکت مشاورۀ مدیریتی که بخشی از سهام آن متعلق به دولت پکن است.
بریتانیا در این مورد تنها نیست؛ پکن طرحهایی را در بیش از ۱۸۰ مدرسۀ دولتی در ایالات متحده تأمین مالی میکند. این وضعیت در بخش خصوصی به ویژه در مورد آکادمی نظامی نیویورک نیز منعکس شده است. این آکادمی که حدود ۶۰ مایلی شمال منهتن و کمی بالاتر از رودخانه هادسون از وست پوینت قرار دارد، در سال ۲۰۱۵ به یک بنیاد غیرانتفاعی فروخته شد که مورد حمایت وینسنت تیانکوان مو، میلیاردر و مالک بزرگترین وبسایت جستجوی املاک در چین بود.
در سال ۲۰۱۵ آن خرید پوشش رسانهای گستردهای را به خود جلب کرد. اما اینترنت ماندارین (چینی) نشان میدهد که مو ارتباطات گستردهای با نهادهای حزب کمونیست چین از جمله جبهۀ کار متحد (UFWD) دارد. به عنوان مثال، در سال ۲۰۱۸، مو در میان ۵۰ کارآفرین دیجیتال بود که در کنفرانس UFWD شرکت کردند و در آنجا رئیسجمهور شی دیدگاههای خود را در مورد امنیت اینترنت بیان کرد. مو نیز به سهم خود اظهار داشت که «راهنمایی استراتژیک بیشتری» برای سازندگان آنلاین لازم است. اگرچه او آکادمی را در سال ۲۰۲۵ فروخت، اما مو همچنان در هیئت مشاوران آن باقی است.
در حالی که نمایندگان کنگره اکنون نسبت به افزایش نفوذ چین در آموزش آمریکا هشدار میدهند، همتایان بریتانیایی آنها نیز در مسیری مشابه حرکت میکنند. در ماه ژوئیه، «حسابرسی چین
»، با یک بررسی سطح بالا در وزارت خارجه، راههای متعددی را مشخص کرد که بریتانیا از طریق آنها در برابر نفوذ چین آسیبپذیر است. بیشتر گزارش طبقهبندی شده است، با این حال، دولت یک استراتژی امنیت ملی جدید صادر کرده است که بیان میکند انعطافپذیری در برابر تهدیدات چین باید افزایش یابد. این استراتژی بر لزوم ارائۀ راهنمایی به دستاندرکاران آموزش خصوصی که چین در آنها شریک است، تأکید میکند.
دیوید لامی، وزیر امور خارجه وقت، هنگام بحث در مورد این حسابرسی، افزایش ۶۰۰ میلیون پوندی بودجۀ سرویسهای اطلاعاتی را اعلام کرد. اما مقام وایتهال به unherdگفتکه این مقدار اصلاً کافی نیست. او میگوید: «حق دارید که نگران باشید، اما دولت بریتانیا منابع کافی برای پر کردن این سوراخ در سد را ندارد، در حالی که بسیاری از سوراخهای دیگر وجود دارند. اگرچه ما بودجه را برای افزایش تمرکز بر چین بالا بردهایم، اما همچنان برای همگام شدن با یک دشمن با منابع بسیار بهتر، در تقلا هستیم.»
تصویر مالی گستردهتر به این معنی است که احتمال خریدهای بیشتری وجود دارد، زیرا مدارس مستقل برای مقابله با تحمیل جدید مالیات بر ارزش افزوده (VAT) با مشکل مواجه هستند. در حالی که تاکنون ۵۰ مدرسه از این قبیل درهای خود را بستهاند، خریداران چینی در کمین هستند. معنای این وضعیت برای مدارسی مانند ثیتفورد گرامر هنوز مشخص نیست.
آیا نیاز به تهیه نسخه چاپی مجلات دارید؟
شما میتوانید با خرید اشتراک به نسخه چاپی مجلات ما دسترسی داشته باشید.
