گزیده اخبار مالی و اقتصادی ایران و جهان

هفته منتهی به ۱۲ آذر ۱۴۰۴  (۳ November 2025)

چشم انداز کلی هفته:

ادامۀ روند نزولی رمزارزها، افزایش فلزات گرانبها و پایه، کاهش عملکرد شاخص‌های صنعتی و فناورانه در بازار سهام جهانی، افزایش ۱دلاری قیمت نفت بعد از مدتها و مواضع اخیر فدرال‌رزرو برای کاهش مجدد نرخ بهره که به بازار اروپا امیدهای جدیدی داد، اهم روند بازارهای جهانی در هفته منتهی به ۱۲ آذر بودند. برای هفتۀ آتی باید منتظر ماند و دید تصمیمات اوپک‌پلاس و فدرال‌رزرو چه تغییراتی را در بازارهای جهانی به وجود می‌آورند. هفتۀ آتی زمان انتشار برخی آمارها و شاخص‍‌های مهم اقتصادی نیز هست که ممکن است بر بازارها اثرگذار باشند.

• اخبار بانک‌های مرکزی
• عمده‌ترین اخبار هفته منتهی به ۱۲آذر در بانک مرکزی ایران، به ابلاغ یا تصحیح دستورالعمل‌های نظارتی اختصاص داشت. این بانک از اواسط تابستان تاکنون اقدامات متعددی در نگارش یا اصلاح آیین‌نامه‌ها و دستورالعمل‌ها داشته است که بخش مهمی از آن به نظارت‌ها و بخش دیگر به سیاست‌های پولی، ارزی و مالی تعلق داشتند.
• مقامات فدرال‌رزرو بعد از موضع‌گیری شدید ترامپ در هفته پیش و داده‌های ضعیف بازار کار، اعلام کردند که احتمال کاهش نرخ بهره در نشست چند روز آینده این بانک بالاست. ترامپ برای کاهش نرخ بهره چند ماه پیش در یک جریان جنجالی حتی رییس کل فدرال‌رزرو را تغییر داد. برخی از اقتصاددانان در آمریکا مخالفت‌های شدیدی با این تصمیمات دارند.
• بانک خلق چین در ۱ دسامبر اعلام کرد که استفاده از استیبل‌کوین‌ها همچنان در چین غیرقانونی خواهد ماند.
• بانک مرکزی قزاقستان تخصیص سبد ارزهای دیجیتال را در ذخایر خود آغاز کرد.
• رئیس صندوق بین‌المللی پول هم موضع‌گیری‌هایی بر علیه ارزهای دیجیتال داشت و بر روی عدم نظارت جهانی بر روند پول تأکید کرد.
• بانک مرکزی اتحادیه اروپا برای سومین هفتۀ پیاپی از قوانین جدید و ارائه راهکارهای نوین برای استفاده از استیبل‌کوین‌ها خبر داد. همچنین اخبار برای یوروی دیجیتال به‌سرعت در حال رشد هستند. این بانک در یک موضع‌گیری سریع اعلام کرد «فومو»[i] باعث افزایش سرمایه‌گذاری شرکت‌های فناورانه در ایالات متحده می‌شود که به ضرر اتحادیه اروپا خواهد بود.
• اخبار مرتبط با بازارهای کالایی و حوزه انرژی
• در بازار فلزات پایه: مس و فولاد در بازگشایی هفتۀ میلادی در دوشنبه (۱۰) آذر با افزایش قیمت شروع کردند.
• در بازار فلزات گرانبها: هفته با ادامۀ رشد طلا آغاز شد، قدری در میانۀ هفته ثبات گرفت و باز به رشد ادامه داد. بنابر اظهار برخی تحلیل‌گران گرچه چشم‌انداز طولانی‌مدت رشد طلا باز هم ادامه خواهد یافت اما به‌زودی -اگر عوامل سیاسی خاصی اثرگذار نشوند- اصلاح قیمت‌های چشمگیر و شاید حتی یک سال آرام‌تر را در پیش داشته باشد. از سوی دیگر اگر نشست آتی فدرال‌رزرو به کاهش نرخ بهره منجر شود، باز هم طلا در هفته بعد افزایش خواهد داشت. کلوین وونگ، تحلیلگر ارشد بازار در OANDA می گوید هم‌زمانی افت ٠.٨ درصدی قراردادهای آتی S&P و ریزش قابل توجه رمزارزها، فضای ریسک‌گریزی در بازار ایجاد کرده و همین موضوع سرمایه را دوباره به‌سمت دارایی‌های امن مانند طلا سوق داده است.
• در بازار انرژی: هفته میلادی با افزایش صعودی نفت آغاز شد. بهای نفت خام سبک آمریکا و برنت دریای شمال با یک دلار افزایش به ترتیب به ۵۹.۵۵ دلار و ۶۳.۳۹ دلار در هر بشکه رسید. تصمیم گروه اوپک‌پلاس برای تعلیق برنامه افزایش عرضه در سه‌ماه نخست سال آینده، علت اصلی افزایش قیمت نفت خام به شمار می‌رود. زغال‌سنگ و LNG هم این هفته افزایش قیمت داشتند.
• اخبار بازار سرمایه، سهام، کریپتو و ارزها
• شاخص‌های صنعتی و فناورانه، فلزات اساسی و انرژی در بازار سهام جهانی برخلاف هفتۀ پیش، این‌هفته چندان رونقی نداشتند. در معاملات آغاز هفتۀ میلادی دوشنبه ۱۰آذر، شاخص DAX آلمان با افت حدود ۰.۲۶ درصد بازگشایی شد، شاخص کک ۴۰ فرانسه با کاهش ۰.۶۲ درصدی مواجه شد و شاخص FTSE MIB ایتالیا طبق داده‌های IG حدود ۰.۵ درصد کاهش را تجربه کرد. شاخص FTSE بریتانیا نیز در محدودۀ منفی قرار گرفت. S&P500 و S&P 100 نیز مقداری کاهش داشتند.
• در آغاز این هفته در شرق آسیا روند بازارهای سهام به‌گونۀ دیگری بود. برخی نمادهای صنعتی و خودروسازی مانند کره‌جنوبی در پی توافقات با ترامپ در خصوص تعرفه‌ها، اندکی مثبت شدند. در چین با کاهش فعالیت کارخانه‌های بزرگ، سیگنال‌های منفی برای بازارهای سهام و سایر بازارها ارسال شد و کاهش‌هایی رخ داد. در حوزۀ استرالیا و هند، افزایش سهام فناورانه و صنعتی تا حدودی چشمگیر بود.
• بازدۀ اوراق قرضۀ دولتی ژاپن به سطوحی رسیده است که طبق نظر برخی تحلیلگران، می‌تواند حرکت جریان سرمایه را در جهان تغییر دهد و فشار جدیدی بر بازار رمزارزها وارد نماید. این قدرتمندی برای ین ژاپن در پی سیاست‌های پولی و مالی درازمدت دولت ژاپن به وجود آمده است. سیاستی به‌نام معاملات مبتنی بر ین با نرخ بهره بانکی ۰ درصد و سرمایه‌گذاری ین در خزانه‌داری آمریکا باعث این جهش شده است.
• بازار ارزهای دیجیتال شاهد کاهش قابل توجهی در قیمت‌ها بوده است. حدود ۶۰۰ میلیون دلار در بازار ارزهای دیجیتال ریزش رخ داده است. بیت‌کوین، اتریوم، بایننس‌کوین و ریپل به ترتیب با کاهش ۵ تا ۷ درصدی در قیمت مواجه شده‌اند. این افت قیمت عمدتاً به دلیل انحلال‌های اجباری ناشی از استفاده بیش از حد از اهرم در بسیاری از صرافی‌ها بوده است.
• شرکت تتر (Tether)، یکی از بزرگ‌ترین ناشران استیبل‌کوین‌ها، در اقدامی استراتژیک تصمیم به تغییر در ترکیب دارایی‌های خود گرفته و سرمایه‌گذاری‌های خود را در بیت‌کوین و طلا افزایش داده است. این تغییرات به‌ویژه پس از کاهش قابل توجه دارایی‌های خزانه‌داری ایالات متحده توسط تتر انجام شده است. حالا تتر به‌سمت دارایی‌های با نوسانات بالاتر مانند بیت‌کوین و طلا حرکت کرده و این اقدام می‌تواند تاثیر مهمی بر روند بازار ارزهای دیجیتال داشته باشد.
• بازار کریپتو در انتظار نشست آتی فدرال‌رزرو باقی مانده است. اگر فدرال‌رزرو در دسامبر نرخ بهره را کاهش ندهد، احتمال دارد بیت‌کوین تا پایان سال در محدوده ۶۰ تا ۸۰ هزار دلار گرفتار بماند.
• اخبارائتلاف‌های اقتصادی و همکاری‌های متقابل
• در حاشیه اجلاس اولویت‌های مالی آسیا، عربستان سعودی و ژاپن توافقات اولیه‌ای را برای سرمایه‌گذاری‌‌های متقابل و همکاری در بخش‌های فناورانه اعلام داشتند.
• امارات متحده عربی و قزاقستان اینهفته خبر از همکاری‌ها و سرمایه‌گذاری‌های مشترک در حوزۀ هوش مصنوعی هوافضا و انرژِی دادند. تجارت غیرنفتی بین دو کشور در سال ۲۰۲۴ به ۵.۶ میلیارد دلار رسید که نشان‌دهندۀ قدرت روابط اقتصادی و گسترش دامنۀ سرمایه‌گذاری‌های متقابل بود.
• نشست اکو (سازمان همکاری‌های اقتصادی) روز ۲۸ نوامبر (۷ آذر) در تهران برگزار شد. در این نشست بر توسعۀ همکاری‌ها به‌خصوص همکاری‌های فناورانه بین اعضا تأکید شد. گردشگری، تجارت متقابل و قوانین ضدفساد از دیگر موارد مورد تأکید بین اعضا بودند.
• سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) روزهای ۱ و۲ دسامبر نشست سالانه خود را برگزار کرد و در آن علاوه بر ارائۀ آمارهای فراوان به‌طور چشمگیری بر چند مورد برای سرمایه‌گذاری متقابل در جهان تأکید کرد: هشدار دربارۀ روند سالمندی جهانی و فشار قریب به انفجار بیمه‌های بازنشستگی. توجه به استعدادهای آفریقا برای توسعه، همکاری در زمینه انرژی و فناوری‌های مرتبط.
• اخبار تعرفه و تحریم
• The Times Of Central Asia در یک خبر تحلیلی از احتمال آزادشدن بندر چابهار از تحریم‌ها خبر داد. گفتنی است این بندر از سال ۲۰۱۳ توسط کنگره به‌سبب قوانین ضدمعاملات سلاح تحریم شده بود. این آزادسازی بی سروصدا می‌تواند به بهبود شرکای آمریکا در منطقه آسیای مرکزی و تقویت ارتباطشان با اروپا کمک نماید. بندر چابهار نقش حیاتی در این ارتباط دارد.
• اروپا و آمریکا مذاکرات بر سر تعرفۀ دارو را دوباره از سر گرفتند. طبق گزارش یاهو فاینانس تحریم دارو و مواد اولیه آن از اروپا و ژاپن اختلال زیادی در چرخۀ تأمین و سود این مناطق از فروش داروها را ایجاد کرده بود.
• صربستان در قبال تحریم نفت و تحریم‌های معاملاتی روسیه به اروپا هشدار داد که این می‌تواند آغاز یک بحران در ثبات بازارها باشد.

[i] در بازار مالی مانند بورس و ارز دیجیتال، حس فومو به ترسی که یک تریدر یا سرمایه‌‌گذار در هنگام از‌دست‌دادن یک فرصت سرمایه‌گذاری یا معاملاتی سودآور به وی دست می‌دهد، اطلاق می‌شود. احساس FOMO در هنگام رشد چشم‌گیر قیمت یک دارایی در یک بازه زمانی نسبتا کوتاه رایج‌تر است.