پیروزی خاویر میلی، رئیسجمهور آرژانتین و چهره شاخص سیاستهای بازار آزاد و لیبرتارین، در انتخابات میاندورهای ۲۰۲۵، بازتاب گسترده و متفاوتی در رسانههای جهانی و منطقهای پیدا کرد. این رویداد، نه تنها عرصه تازهای در سیاست داخلی آرژانتین خلق کرد، بلکه به دلیل نقش پررنگ آمریکا، همگرایی راستهای جهانی و آثار اقتصادی-اجتماعیاش، در سطح بینالمللی موضوع بحث و تحلیل شد. بررسی واکنش رسانههای پرنفوذ نشان میدهد که هرکدام با توجه به رویکرد سیاسی-اقتصادی و زمینه مخاطبانشان، تصویری متمایز از این پیروزی ارائه دادند.
۱. رسانههای اقتصادی و لیبرال غربی: پیروزی بازار آزاد و شوک درمانی
نشریههای معتبری چون بلومبرگ، فایننشال تایمز، اکونومیست و بخشهایی از رسانههای محافظهکار آمریکایی، پیروزی میلی را بازتاب پیروزی سیاستهای مبتنی بر بازار آزاد و شوکدرمانی دانستند. در این میان تیترهایی چون «آرژانتین اصلاح میشود؟»، «شوک لیبرتارینها به اقتصاد بحرانزده» و «بازگشت اعتماد سرمایهگذاران به اقتصاد آرژانتین» به چشم میخورد. در این رویکرد، تأکید ویژهای بر موفقیت میلی در مهار تورم افسارگسیخته (کاهش تورم از سطوح بالای ۲۰۰٪ به حدود ۳۲٪)، کوچککردن اندازه دولت، حذف یارانهها، خصوصیسازی و موفقیت در جذب سرمایه خارجی جلبنظر میکند.
به عنوان مثال، اکونومیست پیروزی میلی را نشانهای از پایان دوران پوپولیسم پرونیست و حرکت به سوی واقعگرایی اقتصادی خواند. گزارشها از چشمانداز مثبت برای بازار ارز و سهام آرژانتین حکایت داشتند و پیروزی میلی را عاملی برای تقویت ارزش پزو، رشد شاخص بورس و ایجاد مازاد بودجه دانستند. البته این رسانهها به گوشههایی از فشارهای اجتماعی و اعتراضات معیشتی نیز اشاره کردهاند اما روی «ضرورت جراحی ساختاری» برای نجات آرژانتین تأکید داشتند.
۲. رسانههای آمریکای لاتین: ستایش و انتقاد
رسانههای بزرگ اسپانیاییزبان و آمریکای لاتین از جمله La Nacion، El Pais، Pagina/12 و خبرگزاریهای منطقهای، تصویری چندلایهتر و گاه متضاد ترسیم کردند. روزنامه محافظهکار La Nacion پیروزی میلی را پایان «دوران رکود مزمن» و شورشی علیه نظم سیاسی حاکم توصیف کرد و آن را با پدیده ترامپ و بولسونارو در آمریکا و برزیل مقایسه کرد. بسیاری از رسانهها میلی را یک سیاستمدار «خارج از سیستم» نامیدند که نتیجه بحران اعتماد اجتماعی و ناامیدی از ساختار احزاب سنتی است.
در مقابل، رسانههای چپگرایی مانند Pagina/12 این پیروزی را یک هشدار جدی درباره پیامدهای ریاضتکشی و خطرات بازگشت به آموزههای افراطی بازار آزاد دانستند. این نشریات از موج اخراجها، کاهش بیمه و آموزش و افزایش فشار بر طبقات فرودست نوشتند و پیروزی میلی را ناشی از رأی اعتراضی برآمده از خشم و بیاعتمادی اجتماعی ارزیابی کردند. آنها همچنین به حمایت آشکار آمریکا و نقش تعیینکننده واشنگتن در تضمین پیروزی میلی به عنوان عاملی مداخلهگر تاختند.
۳. رسانههای آمریکا و اروپا: تلاقی اقتصاد و ژئوپلیتیک
در رسانههای آمریکا، به ویژه رسانههای جمهوریخواه و نزدیک به ترامپ، ماجرای پیروزی میلی بهمثابه یک پیروزی سیاست خارجی دولت آمریکا بازتعریف شد. دونالد ترامپ صراحتاً اعلام کرد موفقیت میلی «بدون حمایت قوی و ویژه واشنگتن ممکن نبود» و کاخ سفید هم خبر داد بخش بزرگی از ۲۰ میلیارد دلار وعده دادهشده، پس از این پیروزی آزاد خواهد شد. روزنامههایی مانند نیویورکتایمز و واشنگتنپست اما نگاه منتقدانهتر و چندوجهیتری داشتند: ضمن اشاره به نتایج اقتصادی ملموس، بیش از هر چیز بر نقش حساس حمایت خارجی، فشار تورم اجتماعی، نارضایتیهای متراکم و ریشههای تاریخی بحران دموکراسی تأکید کردند.
در اروپا، بازتاب این رویداد دوگانه بود. رسانههای آلمان، فرانسه و بریتانیا ناظر به سیاست خارجی خود، انتخابات را بهعنوان نمونهای از خیزش جریانهای «ضدسیستم» و «پوپولیسم اقتصادی» تعبیر کردند و در کنار اذعان به موفقیت ابتدایی سیاستهای میلی، هشدار دادند که تکیه بیش از حد به شوکدرمانی و ریاضت اقتصادی میتواند منجر به رشد اعتراضات و کاهش مشروعیت سیاسی شود.
۴. واکنش نخبگان راست افراطی جهانی و مقایسه با ترامپ و بولسونارو
پیروزی میلی با اقبال خاصی از سوی رهبران و احزاب راست افراطی جهان از جمله سانتیاگو آباسکال در اسپانیا (حزب وکس)، ادواردو بولسونارو در برزیل و هواداران جریان مگا در آمریکا روبرو شد. عمده این پیامها میلی را بخشی از جنبش مقاومت علیه نظم قدیمی و پیروزی بر جریان چپگرا و دولت رفاه دانستند و حتی برخی کاربران شبکههای اجتماعی واژههایی چون «پایان حکمرانی چپولها» و «شکست کمونیسم در آمریکای لاتین» را ترند کردند.
همین مقایسهها، گفتمان میلی را به عنوان بخش جدید ظهور سیاستمداران خارج از قالبهای کلاسیک و مخالف سیاستهای رفاهی و عدالت اجتماعی رواج داد و این روایت بهخصوص در رسانههای اینترنتی و شبکههای اجتماعی بهشدت تقویت شد.
۵. تحلیلها درباره پایداری و پیامدهای اصلاحات
بسیاری از رسانههای تحلیلی و کارشناسان مشهور جهان، ضمن تصدیق موفقیت میلی در مهار تورم و ایجاد ثبات نسبی اقتصادی، تأکید کردند که پایداری این اصلاحات و اجتماعیشدن آن در گرو مدیریت هوشمندانه و کاهش فشار اجتماعی است. بلومبرگ و اکونومیست نوشتند که دستیابی به ثبات کوتاهمدت، اگر با سرمایه اجتماعی کافی همراه نشود و شبکههای ایمنی اجتماعی تقویت نشوند، ممکن است به تورم مجدد، نارضایتی گسترده و بازگشت امواج پوپولیسم منجر شود. تحلیلها درباره ریشه بحرانها و راهبندانهای سیاسی، به خطر ایجاد قطببندی جدید بین نیروهای سنتی و اصلاحطلب و همچنین افزایش مداخله کشورهایی مانند آمریکا و چین در آرژانتین اشاره جدی داشتند.
۶. جمعبندی: از ستایش تا هشدار
در مجموع میتوان گفت پیروزی میلی در رسانههای جهان میان دو قطب ستایش از نسخه بازار آزاد و هشدار درباره هزینههای اجتماعی این مسیر روایت میشود. در بینش طرفداران بازار، این تحولات؛ نشانه امکانپذیر بودن اصلاحات ساختاری و بازگشت نظم مالی است. درحالیکه منتقدان، بحران اجتماعی، کاهش رفاه و وابستگی ژئوپلیتیک را مخاطرهآمیز میدانند و تأکید میکنند که هرگونه موفقیت اقتصادی پایدار، مشروط به توان میلی و تیمش در مدیریت تنشهای اجتماعی، جذب رضایت طبقات متوسط و ضعیف و اجتناب از تکرار چرخه بحرانهای گذشته خواهد بود.
در پایان، اگرچه روایتهای خبری و تحلیلی درباره پیروزی میلی و اثرگذاری سیاستهای او متنوع و دارای لحنهای کاملاً متفاوت است، اما تقریباً همه اذعان دارند که این رویداد نه فقط برای آرژانتین، بلکه برای سراسر آمریکای لاتین و حتی جریان سیاسی جهانی، منادی آغاز یک تجربه جسورانه و پرریسک است؛ تجربهای که توازن میان ثبات مالی، رفاه اجتماعی و استقلال سیاسی را در آزمون تاریخی جدیدی قرار داده است.
آیا نیاز به تهیه نسخه چاپی مجلات دارید؟
شما میتوانید با خرید اشتراک به نسخه چاپی مجلات ما دسترسی داشته باشید.
